Προφίλ Περιοδικού

Ιστορικό Περιοδικού

Συνδρομές

Προσφορά

Ευρετ. Συντακτών
 
τετράδια
Πολιτικού Διαλόγου Έρευνας και Κριτικής



Ιστορικό Τετραδίων

προώθηση στο τέλος

 

   Τα «Τετράδια» πρωτοκυκλοφόρησαν το φθινόπωρο του 1980 με την πρωτοβουλία μιας μικρής ομάδας ανθρώπων που συσπειρώνονταν στα πλαίσια της «Εκδοτικής Ομάδας Εργασία» στην αρχή και της «Ομάδας Εργασία» στην συνέχεια και που ύστερα από μια μακροχρόνια πορεία στο πολιτικό και θεωρητικό πεδίο, θέλησε μέσω του εντύπου αυτού να ενισχύσει τις προσπάθειες κριτικής αντιμετώπισης της σύγχρονής μας πραγματικότητας και να συμβάλλει στο άνοιγμα ενός πλατιού δημοκρατικού διαλόγου γύρω από την κρίση και τα προβλήματα που αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική δημοκρατική και πατριωτική αριστερά.
   Βάθρο της όλης υποθέσεως αποτέλεσαν ένα σύνολο θέσεων - προτάσεων, που επί μία διετία είχαν οι πρωταγωνιστές της ιστορίας αυτής επεξεργαστεί και που, όπως επεσήμαιναν στο «Σημείωμα Έκδοσης» του πρώτου τεύχους: «Η ουσία τους - η απόληξη αυτών των προτάσεων - ήταν: η έναρξη ενός διαλόγου πάνω σε συγκεκριμένα θέματα, που έτσι κι αλλιώς απασχολούν το κίνημα, που η μη απάντησή τους συντελεί στη διάσπασή του. Θέματα όχι τυχαία επιλεγμένα, αλλά που η ενασχόληση με αυτά θα επέτρεπε να επεξεργαστούμε αυτό που κύρια λείπει (από παλιά) στο ελληνικό κίνημα: την επαναστατική θεωρία που έχει ανάγκη ο τόπος μας».
   Η θεωρία όμως αυτή δεν μπορούσε παρά να είναι συγκεκριμένη και σε αυτό, ίσως, τα «Τετράδια» διαφοροποιούνταν από όλες τις αντίστοιχες μεταπολιτευτικές κινήσεις και προσπάθειες.
   Ιδού το συγκεκριμένο σκεπτικό, στο οποίο αποτυπώνεται από το πρώτο τεύχος η αντίληψη αυτή:
    «Ίσως ξαφνιάσει το θέμα που αποτελεί το περεχόμν του πρώτου  «Τετραδίου»: το Κυπριακό. Τι σχέση έχει με την προσπάθεια να βγούμε από την κρίση, να επεξεργαστούμε την επαναστατική θεωρία του τόπου μας;
   Ακριβώς αυτό. Ξεκινάμε «ανάποδα». Δηλαδή, κατά τη γνώμη μας, σωστά. Όχι από προβλήματα διεθνή. Όχι από επεξεργασίες γενικών προβλημάτων. Όχι από διεύρυνση γενικών αληθειών. Αλλά από ένα πρόβλημα δικό μας, εθνικό, ελληνικό. Που έχει σχέση με τη διαμόρφωση του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού και με ό,τι αυτό σημαίνει: ιστορική διαμόρφωση, κοινωνικές σχέσεις, ταξική πάλη, ιδεολογία, εθνικοί και αντι-ιμπεριαλιστικοί αγώνες, εξάρτηση και υποτέλεια κ.λπ.
   Για μας ένα από τα ουσιαστικά στοιχεία για να αναγνωρίσουμε την πραγματική στάση και την ιδεολογία διαφόρων τάξεων της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στον ιμπεριαλισμό, ένα βασικό κριτήριο για τον πατριωτισμό, αντι-ιμπεριαλισμό και σοσιαλισμό τάξεων, ομάδων, κομμάτων, οργανώσεων και ατόμων, αποτελεί η στάση απέναντι στο εθνικό πρόβλημα της Κύπρου. Γι’ αυτό και με το τόσο σημαντικό θέμα, βασικό δείκτη της στάσης αρχών πάνω στο εθνικό πρόβλημα, το δικαίωμα των εθνών στην αυτοδιάθεσή τους, δεν τελειώνουμε με αυτήν την έκδοση. Θα επιδιώξουμε στο βαθμό που θα έχουμε κάτι το ουσιαστικό να πούμε να επανερχόμαστε τακτικά και στα επόμενα «Τετράδια»».
    Βαθιά επηρεασμένοι από την ιδεολογία του του δημοκρατικού πατριωτισμού του Ρήγα Βελεστινλή και τα ελευθερόφρονα μηνύματά της, οι ιδρυτές του εντύπου, έθεσαν ως πρώτιστο στόχο τους την κατοχύρωση της αντίληψης αυτής μέσα στις ίδιες τις σελίδες του.
   Κινούμενοι στα πλαίσια της θεμελιακής γι’ αυτούς αρχής τον πολιτικού πλουραλισμού, του δημοκρατικού διαλόγου και της έμπρακτης κατοχύρωσης της ετερογένειας, επεδίωξαν και θέλησαν να παραμείνουν ένα κατ’ εξοχήν α-δέσποτο πολιτικό έντυπο με βασική φιλοδοξία να αντανακλούν οι σελίδες του τις αγωνίες, τους προβληματισμούς και τις τυχόν προτάσεις όλων εκείνων που με τον τρόπο τους εξακολουθούν να λειτουργούν κριτικά απέναντι στο κυρίαρχο μοντέλο και την πλαστικοποιημένη εκδοχή ζωής που καθημερινά αναπαράγει.
   Δεν ήταν λίγες οι ανακατατάξεις και οι αλλαγές που συντελέστηκαν στο περιοδικό τα χρόνια που πέρασαν. Μια σαφή ιδέα της ροής αυτής μπορεί να αποκομίσει ο οποιοσδήποτε θα είχε την υπομονή να ξεφυλλίσει το παρελθόν του. Για μας είναι φυσικό ότι ένα μεγάλο μέρος από τους διάφορους συνεργάτες μας βρίσκεται τώρα κάπου αλλού.
   Τα «Τετράδια» έχοντας την άποψη ότι «δεν εξαντλήθηκαν ακόμα τα λάθη», ότι η αυστηρή προσήλωση στις αρχές της ετερογένειας, της πολυφωνίας και του πλουραλισμού είναι λογικό να μην μπορεί να καλύψει τις οπτικές εκείνες που είτε εξ αρχής θέλανε ένα περιοδικό γραμμής ή σε κάποιο σημείο της πορείας συνειδητοποιούσαν ότι η συζήτηση - συνύπαρξη με διαφορετικές απόψεις δεν οδηγούσε πρακτικά πουθενά, θεωρούν θεμιτές τις διατυπωθείσες αντιρρήσεις.
   Κι ίσως οι φίλοι μας αυτοί να ’χουν δίκιο, μια και η προσπάθεια συγκρότησης μιας άλλης, εναλλακτικής κοινωνικής, πολιτικής και πολιτιστικής πρότασης φαντάζει στις σημερινές συνθήκες σχεδόν ακατόρθωτη. Συμφωνούμε στη διαπίστωση, γιατί πράγματι μέχρι σήμερα μόνο ψηφίδες έχουμε βρει. Το ψηφιδωτό, γνωρίζουμε πια, ότι είναι ένα πολύ μακρινό ζητούμενο, στο βαθμό που θα επιμένουμε αδιάλλακτα στο να κουβαλήσει ο «κάθε τεχνίτης την δική του πέτρα». Γι’ αυτούς λοιπόν που εξακολουθούν να ασχολούνται μ’ αυτή τη μίζερη, ψυχοφθόρα υπόθεση, οι δυτικές Ινδίες δεν είναι η Ασία, αλλά η Αμερική· το πρόβλημα πια δεν είναι τεχνικό, δεν είναι ποσοτικό. Έχοντας μια λογική άρνησης της ασκούμενης πολιτικής, αρνούνται να ασκήσουν πολιτική με τους τρέχοντες όρους.
   Τα «Τετράδια» δεν προσχώρησαν στη λογική της κλειστής ομάδας φάρου φωτός και απόλυτης ορθοδοξίας, αλλά σε πλήρη αντίθεση με την παραπάνω άποψη υιοθέτησαν τη λογική μιας ατελούς και αντιφατικής απόπειρας που στη χειρότερη περίπτωση δεν είχε να χάσει τίποτα και στην καλύτερη να ανακαλύψει τον κόσμο στις πραγματικές του διαστάσεις, πέρα από τα ερείπια της μυθοπλασίας της ιστορικής δεξιάς και αριστεράς.
   Και είναι γι’ αυτό σαφές ότι σ’ αυτή τη μοναχική πορεία, τα άλματα και οι υποχωρήσεις είναι πιο επικίνδυνα, αλλά και γι’ αυτό ακριβώς - ίσως - και πιο τολμηρά. Σε τελευταία ανάλυση όλα σ’ αυτή τη ζωή έχουνε κάποιο κόστος.
   Η μη άσκηση πολιτικής με τους τρέχοντες όρους δεν σημαίνει όμως ότι τα «Τετράδια» είναι ένα περιοδικό που ακυρώνει τον υπότιτλο του. Επιδίωξη τους ήταν αλλά και θα είναι να ενισχύσουν τον χαρακτήρα τους ως περιοδικού πολιτικής παιδείας, ως περιοδικού που επιδιώκει να διαμορφώσει κριτήρια διαφορετικά από αυτά που δέσποσαν στα μεταπολιτευτικά μας ήθη.
   Έτσι τα «Τετράδια» θα εξακολουθήσουν να παραμένουν ένα α-δέσποτο πολιτικό περιοδικό με κεντρικό άξονα την κριτική των σύγχρονων κοινωνικών και πολιτικών στερεοτύπων από την σκοπιά της λογικής εκείνης που πιστεύει ότι η πορεία ανάδειξης των πολιτών σε αυτοκινούμενα υποκείμενα, δεν μπορεί παρά να είναι στενά συνυφασμένη με την ελευθερία του καθενός να σκέφτεται διαφορετικά, με το δικαίωμα του να διεκδικεί κάτω από τις οποιεσδήποτε συνθήκες την ατομική του ή συλλογική αυτοδιάθεση.

επιστροφή στην αρχή

    



Τελευταίο τεύχος



Τεύχος 68-69
Άνοιξη-Καλοκαίρι
2017

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Α έως Κ έως ΠΡ έως Ω