Αρχείο

Προφίλ

Ιστορικό

Συνδέσεις

Συχνές Ερωτήσεις

Νέα - Εκδηλώσεις

Προσφορές

Νεοελληνικά Κείμενα - Δοκίμιο

 

προώθηση στο τέλος

ΛΟΥΚΑΣ ΑΞΕΛΟΣ
Κύπρος

Η Ανοιχτή Πληγή του Ελληνισμού    

Β΄ Έκδοση
Έτος Α΄ Έκδοσης: 1994
εξαντλημένο
ISBN 978-960-303-001-0

    Το έργο αποτελεί πολιτική ανάλυση των διαφόρων πτυχών του Κυπριακού, που συνοδεύεται από κριτική των χειρισμών του από την κυπριακή και την ελλαδική ηγεσία, ανάπτυξη των θέσεων της Τουρκίας, της Βρεττανίας, των ΗΠΑ και άλλων κρατών και διεθνών παραγόντων. Η ανάλυση στηρίζεται σε βαθειά γνώση του όλου κυπριακού θέματος και των διαφόρων παραμέτρων του, αλλά και σε βαθύτατο εθνικό προβληματισμό: Δεν είναι ψυχρή παράθεση και ερμηνεία γεγο-νότων και καταστάσεων αλλά μαχητική έκφραση απόψεων, ιδεών και πίστεων του συγγραφέα και μιας μεγάλης ομάδας ομοϊδεατών. Εντυπωσιάζει και συναρπάζει η άγρια, παθιασμένη και ειλικρινής κριτική των ασύλληπτων σφαλμάτων, παραλεί-ψεων και αστοχιών των δύο ελληνικών ηγεσιών. Ιδιαίτερα πειστικό είναι το μαστίγωμα της απεμπολήσεως των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου και των εθνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κυπριακού Ελληνισμού από τις δυο ηγεσίες σε μια ακατάσχετη κατηφορική πορεία προς συχνά άσκοπους, όχι απαραίτητους, και πάντοτε ολέθριους συμβιβασμούς.
   Θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε πάρα πολλές άλλες οξυδερκείς παρατηρήσεις και αναλύσεις του βιβλίου του Λουκά Αξελού σε ειδικότερα σημεία. Νομίζω ότι η συνθετικότερη και πιο συμπυκνωμένη διαπίστωση του είναι η εξής: «Η στάση της ελλαδικής και ελληνοκυπριακής ηγεσίας μοιάζει, πολλές φορές, να είναι έξω από κάθε διπλωματική και πολιτική λογική». Η ορθότατη αυτή διαπίστωση πρέπει να συσχετισθεί με την άλλη βαθύτατη. «Η σωστή αμυντική θωράκιση αποτελεί τη μείζονα προϋπόθεση αποτροπής. Γιατί ο βασικός αποτρεπτικός παράγοντας είναι η συνειδητοποίηση από τον πολέμιο ότι το κόστος μιας αστόχαστης επιθετικής πράξης θα είναι μεγαλύτερο από το προσδοκώμενο κέρδος. Αυτή η απλή αρχή που φέρνει το όνομα «ισορροπία δυνάμεων» είναι ο βασικός παράγοντας διασφαλίσεως της ειρήνης. Με μιαν ακόμη όμως προϋπόθεση. Το να κάνεις στον αντίπαλο σαφές ότι όχι μόνον είσαι σε θέση να λειτουργήσεις αποτρεπτικά, αλλά και ότι οπωσδήποτε θα το πράξεις ξεπερνώντας τη γνωστή σου μεσογειακή ρητορική». (Οι υπογραμμίσεις είναι του συγγραφέα). Αυτό όμως προϋποθέτει ότι έχεις πράγματι προβλέψει την οργάνωση επαρκών αποτρεπτικών μηχανισμών και δυνάμεων, τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό πλαίσιο, δηλαδή ότι έχεις κατορθώσει να υπερβείς τη ρητορική των μεσογειακών και άλλων λαών και να φθάσεις να αφομοιώσεις την αγγλοσαξωνική πρακτική νοημοσύνη.
   Το βιβλίο του Αξελού συνολικά αποτελεί έντιμη, αυστηρή και τεκμηριωμένη ανάλυση και κριτική των αδιάκοπων, διαιωνιζόμενων καταστροφικών χειρισμών του Κυπριακού αλλά και των άλλων αναποφεύκτως συναρτημένων με αυτό εθνικών θεμάτων από τις ηγεσίες της Κύπρου και της μητρός Πατρίδος. Είναι ένα βιβλίο με μελετημένους προβληματισμούς και προτάσεις. Ας ελπίσουμε ότι έστω και τώρα πολύ αργά θα έχει απήχηση στις πολιτικές μας ηγεσίες και στο λαό.
                                                                    Κώστας Π. Κύρρης, «Τετράδια»


   Κύπρος. Η ανοικτή πληγή του Ελληνισμού. Ένα βιβλίο, προσφορά στη μελέτη του εθνικού θέματος, του Λουκά Αξελού, από τις εκδόσεις Στοχαστής. Είκοσι χρόνια μετά την εισβολή των τουρκικών στρατευμάτων στο νησί, ο συγγραφέας θέτει και αναλύει όλα τα κρίσιμα ζητήματα που συνθέτουν το Κυπριακό από τη δεκαετία του ’50 έως σήμερα.
   Ένα πολύτιμο βοήθημα για εκείνους που στην Ελλάδα επιμένουν να θεωρούν το Κυπριακό το υπ’ αριθμόν ένα εθνικό θέμα, ως την αποφασιστική δοκιμασία της αντοχής του Ελληνισμού σήμερα.
                                                                         Ενδοσκόπος, «Καθημερινή»


   Είναι γνωστή η ευαισθησία, ο στοχασμός, η εγρήγορση του Λουκά Αξελού στα ανοικτά θέματα του Ελληνισμού και στη συμβιβαστική νοοτροπία και διάθεση που διακατέχει ένα μεγάλο μέρος της πνευματικής και πολιτικής ηγεσίας του τόπου μας. Η έλλειψη ιστορικής μνήμης, συνείδησης και αυτογνωσίας, τον οδηγεί να κυκλοφορήσει τα «Τετράδια» μαζί με μία αξιόλογη επιτροπή, να οργανώνει σ’ αυτά αφιερώματα και να αποκαλύπτει τη βαθύτερη ουσία των πραγμάτων. Δείγμα αυτής της στάσης ζωής του εκδότη του «Στοχαστή» είναι η έκδοση του βιβλίου Κύπρος. Η Ανοιχτή πληγή, του Ελληνισμού. Ο ίδιος στον πρόλογό του παρατηρεί: «Στο Κυπριακό κρίθηκαν και κρίνονται όλες οι μεταπολεμικές πολιτικές ηγεσίες, όλοι οι μεταπολεμικοί πολιτικοί σχηματισμοί σε Ελλάδα και Κύπρο, αποδεικνύοντας για πολλοστή φορά πόσο ανεπαρκείς υπήρξαν και είναι στο να μπορούν με αξιοπρέπεια και συνέπεια να υπερασπιστούν τα θεμελιώδη συμφέροντα του Ελληνισμού». Το βιβλίο διαρθρώνεται σε δύο μέρη που περιλαμβάνουν παλαιά και νέα κείμενα του συγγραφέα. Το ενδιαφέρον του μελετητή για το θέμα πιστοποιεί και η παρετι-θέμενη βιβλιογραφία...
   Το βιβλίο αξίζει να προσεχθεί τόσο από τον μελετητή όσο και από την κοινή γνώμη, που ενδιαφέρεται για το μέλλον της Κύπρου αλλά και όλου του Ελληνι-σμού. Κραυγή αγωνίας ενός πολίτη προσηλωμένου σε θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς κοινωνίας, και που προβληματίζεται, παράλληλα, για το μέλλον του έθνους του, το πόνημα του Λ. Αξελού αποτελεί μια αξιόλογη συνεισφορά στην ελληνική βιβλιογραφία πάνω σε ένα από τα σημαντικότερα διεθνή προβλήματα της σύγχρονης εποχής.
                                                            Εύανθης Χατζηβασιλείου, «Ελληνικά»


   Ένα ιδιαίτερα διαφωτιστικό και αποκαλυπτικό βιβλίο από έναν συγγραφέα που χρονιά τον έχει απασχολήσει το πρόβλημα σε όλη του την έκταση. Με τη χρησιμοποίηση βασικών πηγών, διερευνά σε βάθος και σε όλα τα επίπεδα το θέμα, διατυπώνοντας εποικοδομητικές απόψεις και χρήσιμους προβληματισμούς. Ο συγγραφέας, που φαίνεται να πιστεύει πως το Κυπριακό αποτελεί ένα σημείο - κλειδί για την ερμηνεία της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας, επιχειρεί συστηματικά να παρουσίαση, αναδείξει και αναλύσει τα βαθύτερα και ουσιαστικό-τερα αίτια που συγκροτούν το Κυπριακό και το συγκεκριμένο ρόλο των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων σε Ελλάδα και Κύπρο σε όλη τη μέχρι σήμερα διαδρομή
                                                                                       «Ελευθεροτυπία»


   Η πολυσύνθετη αυτή εργασία του Λουκά Αξελού - που αναδεικνύεται κι μέσα από αυτή βαθύς γνώστης του Κυπριακού ζητήματος - είναι προϊόν μακρόχρονης πορείας. Τόσο μελέτης, όσο και εμπειρίας, βίωσης με το δικό του τρόπο αυτής της παγιωμένης εκκρεμότητας που αποτελεί η Κυπριακή πραγματικότητα. Για κάθε έναν της γενιάς μας - που δε διέγραψε από τη μνήμη αυτά που η συνείδησή του και το μυαλό του κατέγραψε, απεναντίας τα μετέτρεψε σε συλλογική εμπειρία και έπειτα σε συνείδηση - υπάρχει μια βεβαιότητα και μια εκκρεμότητα.
Η βεβαιότητα έγκειται στο γεγονός ότι: η εφτάχρονη αντιδικτατορική πάλη της περιόδου 1967-74, η διεθνής συγκυρία και το χουντικό πραξικόπημα του Σαμψών κατά του Μακαρίου επανέφεραν την Κοινοβουλευτική δημοκρατία στην Ελλάδα.
   Και η εκκρεμότητα απορρέει από το γεγονός ότι ακριβώς αυτή η αποκατάσταση της Κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη χώρα μας προϋπόθεσε την Τουρκική εισβολή και Κατοχή του 40% του Κυπριακού εδάφους, από το 1974 ως σήμερα.
   Εκκρεμότητα που βαραίνει στη συνείδηση του καθένα μας, είναι όμως αμφίβολο κατά πόσο βαραίνει ως συλλογική συνείδηση στην ελληνική κοινωνία ή στην ελληνική πολιτεία.
   Αυτό το έλλειμμα (όπως και τη δυνατότητα προσέγγισης με άλλες εξίσου ενδιαφέρουσες πλευρές του ζητήματος), μας φέρνει νου τούτο το βιβλίο.
                                                         Γιώργος Παπαγιαννόπουλος, «Εκδοχή»


   Ο Λουκάς Αξελός με αυτό του το βιβλίο προσπαθεί να αναδείξει την ουσία του προβλήματος: εθνική συνείδηση των Κυπρίων είναι η ελληνική, και η απόπειρα δημιουργίας «καθαρής» κυπριακής εθνικής συνείδησης (κυρίως με τις περιβόητες συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου το 1960) με απεμπόληση της ελληνικότητας που καθοδηγούσε στην ανεξαρτησία-ένωση είναι η πιο ανόητη πολιτική πράξη στην ιστορία του Ελληνισμού.
   Σημαδιακή η παρατήρηση του συγγραφέα: «...η σύσταση του κυπριακού κράτους ήταν, ως γνωστόν, αποτέλεσμα πολιτικών σκοπιμοτήτων, που ήταν απόλυτα ξένες και εχθρικές με αυτό που ως τότε αποτελούσε τη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του κυπριακού λαού. Ο βιασμός αυτός, που συνεπα-γόταν η οικοδόμηση ενός «εκτός σχεδίου» αυθαίρετου κράτους, είχε ως αποτέ-λεσμα τις εναγώνιες προσπάθειες για τη νομιμοποίηση και στήριξη του, τόσο στη διεθνή κοινότητα, όσο - κυρίως - στον ίδιο του το λαό, που αμήχανος έβλεπε τον αγώνα του για την τυπική απόκτηση της ταυτότητας του Έλληνα πολίτη να καταλήγει στην έξω από τις προθέσεις του παράδοση μιας άλλης ταυτότητας, αισθητά διάφορης ή και ανταγωνιστικής σε σχέση με την επιδιωκόμενη». Αυτός είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο κινούνται τα κείμενα αυτά του Λουκά Αξελού, και εξετάζουν λεπτομερώς - βασανιστικά λεπτομερώς - την πορεία του Κυπριακού από τα μέσα του δεκάτου ένατου αιώνα που οι Βρετανοί αγόρασαν το νησί από τους Τούρκους μέχρι σήμερα που οι Τούρκοι κατέχουν σχεδόν το μισό έδαφος του.
   Τι βγαίνει από αυτό το βιβλίο; Μα, η ανάγκη να πάψει η διαχείριση των εθνικών μας θεμάτων (Κυπριακού, Σκοπιανού, Βορειοηπειρωτικού) να γίνεται με βάση τη «μεταπρατική ιδεολογία», που καλύπτεται από έναν επιβλαβέστατο «ρεαλισμό», ενώ η πραγματικότητα καθοδηγεί στον ορατό πια κίνδυνο να χαθεί εντελώς η Κύπρος - η απώλεια ενός τέτοιου προμαχώνα του Ελληνισμού θα φέρει τον κίνδυνο αυτόν κατευθείαν μέσα στην Ελληνική Επικράτεια, και να γίνει η Κύπρος η κερκό-πορτα νια μια νέα Άλωση...
                                                                              Κ.Ι.Τσαούσης, «Έθνος»


   Η διχοτομημένη γη των αντιθέσεων αναδύεται στο βιβλίο του Λουκά Αξελού. Ο εσωτερικός αφελληνισμός του νησιού και η σχέση του με το «οικονομικό θαύμα» είναι ο ένας από τους βασικούς άξονες που διατρέχει όλον τον κορμό του βιβλίου. Ο «ορθολογισμός» της ανάπτυξης και η «ουτοπία» της πατρίδας συγκρούονται καθημερινά στην Κύπρο. Γεμάτος πικρία ο Αξελός γράφει: «Ο ίδιος ο λαός που έχυνε το αίμα του για την αυτοδιάθεση - ένωση, που έβγαλε έναν Παλληκαρίδη ή έναν Αυξεντίου, δέχεται σιωπηλά την εκποίηση της πατρίδας του, για ορισμένες ανασφαλείς προσφυγικές κατοικίες ή ορισμένες βιοτεχνίες εξαγωγής έτοιμων ενδυμάτων ή παπουτσιών».
   Ο δεύτερος άξονας που καθορίζει το περιεχόμενο του βιβλίου συνδέεται με το ρόλο του τουρκικού παράγοντα και της κυρίαρχης ιδεολογίας του παντουρα-νισμού, τόσο στην προφανή εκδοχή του, την κατοχή του βόρειου μέρους του νησιού, όσο και στη μελλοντική, που αφορά την σχέση του με τον Ελληνισμό. Ίσως και γι’ αυτό, η Κύπρος σαν κόκκινη γραμμή - ανοιχτή πληγή του Ελληνισμού - να εκμαιεύσει τον τίτλο. Εδώ η θεώρηση του συγγραφέα δεν είναι και δεν προσπαθεί να είναι ουδέτερη. Αλλά και πώς θα μπορούσε να είναι τέτοια, όταν ο συγγραφέας, αυτοβιογραφούμενος στον πρόλογο, ομολογεί ότι το Κυπριακό τον ενέταξε στα σχήματα της ελλαδικής ιστορικής αριστεράς και το Κυπριακό τον απομάκρυνε από αυτά (ιδιαίτερα καυστικές είναι και οι αναφορές του για το ΑΚΕΛ), για να μετατραπεί σε μια έμμονη ιδέα, έναν στόχο του Αχαάβ. Είναι ένα βιβλίο που γράφτηκε με πόνο, μια κατάθεση ψυχής και δουλειάς ετών (στο παράρτημα του βιβλίου υπάρχουν 50 σελίδες με βιβλιογραφία και αρθρογραφία για το Κυπριακό). Ίσως δεν λείπουν κάποιοι υποκειμενισμοί αλλά και τότε είναι φανερή η προσπάθεια τεκμηρίωσής τους με συμβάντα που τελικά σε ξαφνιάζουν.
   Στις φλύαρες μέρες μας, του τηλεοπτικού καρακιτσαριού από το οποίο αποκλείονται ανέλπιστα και οι όποιες νησίδες σοβαρότητας είχαν απομείνει, όπου και η γραφή προσανατολίζεται στην ευκολία της βιομηχανικής παραγωγής μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, η εκδοτική ανάσυρση του Κυπριακού ίσως να είναι κάτι περισσότερο από εγχείρημα. Να, ας πούμε χαιρετισμούς σε εκείνη τη δασκάλα της Καρπασίας ή τους μαθητές που κάθε τόσο καταργούν την πράσινη γραμμή (η Λευκωσία και το Σεράγιεβο είναι οι μόνες διχοτομημένες πόλεις πια), αναδεικνύ-οντας μια παρελθούσα δυναμική της έντυπης γραφής.
                                                        Δημήτρης Κωστόπουλος, «Καθημερινή»


   Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε μια καλογραμμένη και προσεκτικά επιμελη-μένη εργασία που ανήκει σε έναν συγγραφέα, εκδότη και μελετητή, ο οποίος όπως και πολλοί άλλοι νέοι της «γενιάς του» βίωσε έντονα και με εθνική ευαισθη-σία όλες τις εξελίξεις γύρω από το «Κυπριακό» και ο οποίος μέσα από πράξεις και μακροχρόνιες ζωηρές εσωτερικές πνευματικές διεργασίες, δείχνει να καταλήγει πλέον σε κάποιες οδυνηρές και για τον ίδιο οριστικές διαπιστώσεις και συμπερά-σματα. (Στο τρίπτυχο του υπότιτλου, το τρίτο σκέλος, δηλαδή η λέξη «διχοτόμηση» - έστω και με το ερωτηματικό το οποίο υποσημειώνει την ελπίδα για τη μη παγί-ωση μιας καταστροφικής για τον Ελληνισμό κατάστασης - αποτελεί από μόνη της το επιγραμματικό καταστάλαγμα αυτών των οδυνηρών διαπιστώσεων): «Γιατί στο Κυπριακό κρίθηκαν και κρίνονται όλες οι μεταπολεμικές πολιτικές ηγεσίες, όλοι οι μεταπολεμικοί πολιτικοί σχηματισμοί σε Ελλάδα και Κύπρο, αποδεικνύοντας για πολλοστή φορά πόσο στάθηκαν και στέκονται κατώτερες των περιστάσεων, πόσο ανεπαρκείς υπήρξαν και είναι στο να μπορούν με αξιοπρέπεια και συνέπεια να υπερασπιστούν τα θεμελιώδη συμφέροντα του Ελληνισμού», τονίζει με σιγουριά ο Λουκάς Αξελός στον «Πρόλογο».
   Το παρόν βιβλίο δίνει με διαύγεια τη δυνατότητα στον αναγνώστη, αφ’ ενός μεν να εξετάσει κάποιες καίριες τομές της εξελικτικής πορείας των χειρισμών της ελληνικής πλευράς κατά τη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας περίπου, αφ’ ετέρου δε να παρακολουθήσει τις επιδράσεις αυτών των χειρισμών πάνω στην παράλληλη χρονικά εξελικτική πορεία της σκέψης και των ιδεών του ίδιου του συγγραφέα.
   Νομίζουμε ότι δεν θα ήταν υπερβολή εάν δεχόμασταν ότι το έργο συγκεντρώνει ορθές στη βάση τους διαπιστώσεις, για μια μακράς διαρκείας εθνική «οπισθο-βασία», μάλλον ατυχή, κατά την παρελθούσα εικοσαετία που μας οδήγησε στην παρούσα τελμάτωση.
                                                                      Κ.Κοκκορογιάννης, «Ιστορία»

επιστροφή στην αρχή
σειράπροηγούμενοεπόμενο


Οι πιο πρόσφατοι τίτλοι της σειράς


Πατήστε για μεγέθυνση

Χρήστος Γραμματίκας
Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα


Πατήστε για μεγέθυνση

Scripta Manent
Εγχειρίδιον Πολιτικής Παιδείας


Πατήστε για μεγέθυνση

Δημήτρης Γληνός
Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ;
Άρης Βελουχιώτης
Ο λόγος στη Λαμία

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Α έως Κ έως ΠΡ έως Ω