|
Η «Λογοτεχνία και Εθνική Ζωή» αποτελεί πλήρη
μετάφραση του πρώτου μέρους του τόμου «Litteratura e Vita
Nazionale» και είναι μέρος από το σύνολο των «Τετραδίων της
Φυλακής». Στην παρούσα έκδοση, όπως άλλωστε
θα διαπιστώσει και ο ίδιος ο αναγνώστης, έχουν συγκεντρωθεί
οι σημειώσεις του Γκράμσι οι σχετικές με τη μεθοδολογία
κριτικής, ακόμα και πολεμικής, όσον αφορά τα λογοτεχνικά
έργα. Ο θάνατος του μεγάλου Ιταλού στοχαστή το 1937 δεν του
επέτρεψε και εδώ, όπως συνέβη και με άλλα κείμενα που είχε
αρχίσει να επεξεργάζεται στη φυλακή, να μας δώσει ένα
ολοκληρωμένο έργο. Έτσι οι σημειώσεις αυτές είναι στην
πλειοψηφία τους νύξεις, εξαιρετικής όμως σημασίας και
ενδιαφέροντος για περαιτέρω ανάλυση. Και εδώ το
ενδιαφέρον του Γκράμσι, είναι το ενδιαφέρον του
κοινωνιολόγου που είναι «οργανωτής» της κουλτούρας, του
στρατευμένου κριτικού και όχι εκείνο του θεωρητικού που
ασχολείται γενικά με την αισθητική και την ιστορία της
φιλολογίας. Δεν τείνει προς τη θεωρητικοποίηση, αλλά προς
την δημιουργία μιας μεθοδολογίας, χρήσιμης για μια
προβληματική γύρω από τον κοινωνικό ρόλο της λογοτεχνίας
όπως και για την πολιτιστική πολιτική. Το κεντρικό
στοιχείο της σκέψης του είναι η σχέση που υπάρχει ή που
πρέπει να δημιουργηθεί ανάμεσα στην
οργάνωση της κουλτούρας
και την κοινωνική ζωή, οι λειτουργίες, υποχρεώσεις και το
κοινωνικο-πολιτιστικό «περιεχόμενο» της λογοτε-χνίας, όπως
επίσης και οι δυνατότητες επικοινωνίας και επιρροής που
δημιουρ-γούνται μέσω αυτής.
Για τον συγγραφέα
Ο Αντόνιο
Γκράμσι γεννήθηκε στην πόλη Άλες της Σαρδηνίας στις 23
Ιανουαρίου 1891. Σπούδασε με υποτροφία που κέρδισε στο
Πανεπιστήμιο του Τουρίνου. Εκεί, μυήθηκε στις σοσιαλιστικές
ιδέες και στα 1913 έγινε μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος
και σε πολύ μικρό διάστημα αναδείχτηκε σε καθοδηγητικό
στέλεχος. Το 1914 παίρνει το πτυχίο του και τον επόμενο
χρόνο περνά στην σύνταξη της σοσιαλιστικής εφημερίδας του
Τουρίνου «Η Κραυγή του Λάου» και λίγο αργότερα στην σύνταξη
του κεντρικού οργάνου του Σοσιαλιστικού Κόμματος «Εμπρός»
και της «Νέας Τάξης». Στα 1920, καθοδηγεί την μεγάλη απεργία
των εργατών για την υπεράσπιση των εργοστασιακών επιτροπών
του Τουρίνου και διατυπώνει το πολιτικό πρόγραμμα «Για την
ανανέωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος». Στις 21 Ιανουαρίου
1921, ιδρύει το Κ.Κ. Ιταλίας. Η άνοδος των φασιστών στην
εξουσία είχε ως αποτέλεσμα να τεθούν εκτός νόμου το Κ.Κ.Ι.
και οι άλλες δημοκρατικές οργανώσεις και να συλληφθούν οι
ηγέτες τους, ανάμεσα στους οποίους και ο Γκράμσι. Στην δίκη
πού ακολούθησε, ο Γκράμσι καταδικάστηκε σε εικοσαετή
φυλάκιση. Αλλά και μέσα στην φυλακή ο Γκράμσι δεν σταμάτησε
ν’ αγωνίζεται. Μελετά και γράφει με σκοπό να προετοιμάσει
ένα μεγαλόπνοο έργο πάνω στα θεωρητικά και πρακτικά
προβλήματα του εργατικού κινήματος και πάνω στα εθνικά και
πολιτιστικά προβλήματα της Ιταλίας. Αυτό το έργο δεν πρόλαβε
να το τελειώσει, γιατί η συνολική κατάρρευση της υγείας του
τον οδήγησε στον θάνατο στις 27 Απριλίου 1937. Άφησε όμως
πίσω του, ως διαρκή παρακαταθήκη, έναν τεράστιο όγκο
δοκιμίων, άρθρων και σημειώσεων, που εκδόθηκαν για πρώτη
φορά υστέρα από τον πόλεμο και που επηρέασαν και επηρεάζουν
αποφασιστικά την σύγχρονη κίνηση των ριζοσπαστικών ιδεών σε
όλον τον κόσμο.
|