|
«Ο καθένας το ξέρει: Για να καταλάβουμε
το Ριζορτζιμέντο δεν αρκεί να πάμε μέχρι το 1815 ούτε μέχρι
το 1796, χρονιά κατά την οποία ο Ναπολέοντας εισέβαλε στην
χερσόνησο και ξεσήκωσε τη θύελλα. Το Ριζορτζιμέντο, σαν
ξαναζωντάνεμα, της ιταλικής ζωής, σαν σχηματοποίηση μιας
νέας αστικής τάξης, σαν αυξανόμενη συνειδητοποίηση όχι μόνο
των προβλημάτων της κοινότητας και της περιοχής αλλά κι
εκείνων που αφορούσαν στο έθνος, σαν ευαισθησία για
ορισμένες ιδεώδεις απαιτήσεις, χρειάζεται να το ερευνήσουμε
επίσης πριν από την Επανάσταση: Είναι κι αυτό σύμπτωμα, ένα
από τα συμπτώματα, μιας επανάστασης που τραβάει προς τα
μπρος όχι μόνο στη Γαλλία, αλλά με μια ορισμένη έννοια, στον
κόσμο ολόκληρο. Ο καθένας πάλι ξέρει ότι για να μελετηθεί η
ιστορία του Ριζορτζιμέντο δεν αρκούν τα ιταλικά ντοκουμέντα
. Και δεν αντιμετωπίζεται (το Ριζορτζιμέντο) σαν γεγονός
αποκλειστικά του ιταλικού χώρου, αλλά ενταγμένο στα πλαίσια
της ζωής της Ευρώπης, πραγματεύεται πολιτιστικά ρεύματα,
οικονομικούς μετασχηματι-σμούς, τις νέες διεθνείς
καταστάσεις, που προτρέπουν τους Ιταλούς ν’ αποκτήσουν
καινούριο τρόπο σκέψης, καινούριες δραστηριότητες, νέα
πολιτική τάξη».
Τα κείμενα του Αντόνιο
Γκράμσι που δημοσιεύονται στην παρούσα έκδοση είναι από τα
πιο σημαντικά που έγραψε μέσα στην φυλακή. Ξεπερνούν κατά
πολύ τα στερεότυπα μιας ιστορικής αναφοράς και ερμηνείας για
τον συγκλονιστικό εκείνο 19ο αιώνα και φτάνουν με τις
εκπληκτικές σε βάθος και ποιότητα παρατηρήσεις του μέχρι το
σήμερα. Το βιβλίο όμως αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον
Έλληνα ερευνητή και αναγνώστη, όχι μόνο για τις ιστορικές
αναλογίες που θα βρει ανάμεσα στην πορεία εθνικής
συγκρότησης και κρατικής ολοκλήρωσης της Ιταλίας με την
Ελλάδα, αλλά και γιατί θα βοηθηθεί στο να προσεγγίζει την
ιστορία του τόπου του με όρους ουσιαστικούς και απόλυτα
αντιρητορικούς.
Ο τόμος αυτός είναι ο
έβδομος από τα έργα του Αντόνιο Γκράμσι που κυκλοφορεί ο
Στοχαστής στη σειρά της Σύγχρονης Σκέψης.
Για τον
συγγραφέα
Ο Αντόνιο Γκράμσι
γεννήθηκε στην πόλη Άλες της Σαρδηνίας στις 23 Ιανουαρίου
1891. Σπούδασε με υποτροφία που κέρδισε στο Πανεπιστήμιο του
Τουρίνου. Εκεί, μυήθηκε στις σοσιαλιστικές ιδέες και στα
1913 έγινε μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος και σε πολύ
μικρό διάστημα αναδείχτηκε σε καθοδηγητικό στέλεχος. Το 1914
παίρνει το πτυχίο του και τον επόμενο χρόνο περνά στην
σύνταξη της σοσιαλιστικής εφημερίδας του Τουρίνου «Η Κραυγή
του Λάου» και λίγο αργότερα στην σύνταξη του κεντρικού
οργάνου του Σοσιαλιστικού Κόμματος «Εμπρός» και της «Νέας
Τάξης». Στα 1920, καθοδηγεί την μεγάλη απεργία των εργατών
για την υπεράσπιση των εργοστασιακών επιτροπών του Τουρίνου
και διατυπώνει το πολιτικό πρόγραμμα «Για την ανανέωση του
Σοσιαλιστικού Κόμματος». Στις 21 Ιανουαρίου 1921, ιδρύει το
Κ.Κ. Ιταλίας. Η άνοδος των φασιστών στην εξουσία είχε ως
αποτέλεσμα να τεθούν εκτός νόμου το Κ.Κ.Ι. και οι άλλες
δημοκρατικές οργανώσεις και να συλληφθούν οι ηγέτες τους,
ανάμεσα στους οποίους και ο Γκράμσι. Στην δίκη πού
ακολούθησε, ο Γκράμσι καταδικάστηκε σε εικοσαετή φυλάκιση.
Αλλά και μέσα στην φυλακή ο Γκράμσι δεν σταμάτησε ν’
αγωνίζεται. Μελετά και γράφει με σκοπό να προετοιμάσει ένα
μεγαλόπνοο έργο πάνω στα θεωρητικά και πρακτικά προβλήματα
του εργατικού κινήματος και πάνω στα εθνικά και πολιτιστικά
προβλήματα της Ιταλίας. Αυτό το έργο δεν πρόλαβε να το
τελειώσει, γιατί η συνολική κατάρρευση της υγείας του τον
οδήγησε στον θάνατο στις 27 Απριλίου 1937. Άφησε όμως πίσω
του, ως διαρκή παρακαταθήκη, έναν τεράστιο όγκο δοκιμίων,
άρθρων και σημειώσεων, που εκδόθηκαν για πρώτη φορά υστέρα
από τον πόλεμο και που επηρέασαν και επηρεάζουν αποφασιστικά
την σύγχρονη κίνηση των ριζοσπαστικών ιδεών σε όλον τον
κόσμο.
|
