Αρχείο

Προφίλ

Ιστορικό

Συνδέσεις

Συχνές Ερωτήσεις

Νέα - Εκδηλώσεις

Προσφορές

Βασική Βιβλιοθήκη - Ιδέες και Έργα

 

προώθηση στο τέλος

ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΛΕΖΟΣ
Εθνική Αντίσταση 1940-1945

Ε΄ Έκδοση
Έτος Α΄ Έκδοσης: 2006
ISBN (set) 960-303-147-X
Α΄ τόμος: Σελ. 808 (δεμένο), €45,00
ISBN 960-303-145-3
Β΄ τόμος: Σελ. 464 (δεμένο), €30,00
ISBN 960-303-146-1
ISBN (set) 960-303-147-X

«Το μεσημέρι της 2ας Μαΐου 1941, ο 17χρονος μαθητής της Ε΄ Γυμνασίου του Βαρβακείου από τη Βυτίνα, Μάθιος Πόταγας, πετάχτηκε άοπλος στη μέση του δρόμου, ύψωσε το χέρι και φώναξε στη φάλαγγα των αρμάτων μάχης των ναζί που έφτασαν στη γέφυρα Κουτρουμπή, στο δημόσιο δρόμο, που περνούσε έξω από τη Βυτίνα: «Σταθείτε. Δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος. Αλλά η Ελλάδα ολόκληρη ακολουθεί». Έκπληκτος ο διοικητής της φάλαγγας, ρώτησε το διερμηνέα, τι λέει αυτό το παιδί. Όταν ο διερμηνέας του εξήγησε, ο διοικητής με το αυτόματό του σκότωσε τον Πόταγα. Αλλά δεν έφτανε στον ναζί αξιωματικό μόνον ο θάνατος. Διέταξε τους στρατιώτες του και με έναν ογκόλιθο συνέθλιψαν το κεφάλι του νέου που τόλμησε να υψώσει το ανάστημά του απέναντι στο Γ΄ Ράιχ και το στρατό του...»
   Η αντίσταση του ελληνικού λαού στον κατακτητή, σηματοδοτεί την ίδια την εθνι-κή ταυτότητά του και την εθνική ύπαρξή του. Γιατί παρουσιάζει το εκπληκτικό φαινόμενο της καθολικότητας. Η καθολική σχεδόν συμμετοχή σ’ έναν αγώνα άνισο, αλλά έμπλεο από τόσα υψηλά ιδανικά, προσδιορίζει τον εθνικό και τον πανανθρώπινο χαρακτήρα της ελληνικής Εθνικής Αντίστασης. Ο Μανώλης Γλέζος γράφει πως «όταν λέμε Εθνική Αντίσταση δεν εννοούμε μόνον εκείνους που συμμετείχαν ενεργητικά στον αγώνα, ή ανήκαν σε αντιστασιακές οργανώσεις. Δεν λογιάζουμε μόνον τους αντιστασιακούς, αυτούς που παίζαν τη ζωή τους κορώνα γράμματα, κάθε μέρα, τους πρωτοπόρους, τους τολμηρούς, τα παλληκάρια, τους μπροστάρηδες. Όταν αναφερόμαστε στην Εθνική Αντίσταση, όταν μιλάμε για Εθνική Αντίσταση, δεν εννοούμε μόνο τους φυλακισμένους, τους ομήρους, τους εκτελεσμένους. Συμπεριλαμβάνουμε όλους όσους αντιστέκονταν, με οποιονδήποτε τρόπο στον κατακτητή. Όλους εκείνους οι οποίοι με την ανυπακοή τους να πειθαρχήσουν στις εντολές του κατακτητή, με την άρνησή τους, με την εναντίωσή τους να αποδεχτούν οποιαδήποτε εντολή του, δεν υπέκυπταν, αλλά αγωνίζονταν. Αντίσταση έκανε και ο μαχητής και εκείνος που δεν πίστευε σε όσα του κανοναρχούσε ο κατακτητής. Αντίσταση έκανε κι όποιος έδινε μια μπουκιά ψωμί στον πεινασμένο και μια κούπα νερό στον διψασμένο να ξεδιψάσει…»
   Η Εθνική Αντίσταση 1940-1945 του Μανώλη Γλέζου δεν είναι ένα ακόμη βιβλίο για την Εθνική Αντίσταση που έρχεται να προστεθεί στην ήδη υπάρχουσα βιβλιογρα-φία, αλλά ούτε και ένα επιπλέον βιβλίο που έρχεται να εμπλουτίσει την πολύ-πλευρη εργογραφία του. Για τον ίδιο είναι ένα έργο ζωής. Για την ιστοριογραφία της πατρίδας μας αποτελεί προσφορά.
   Η ανάγκη να απαντηθούν τα πολλά ερωτήματα που έχουν δημιουργηθεί για την εποχή αυτή - τον δεύτερο μεγαλύτερο σταθμό της ιστορίας του νεοελληνικού έθνους μετά την Επανάσταση του 1821 - οδήγησε τον Μανώλη Γλέζο στη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Η ανάγκη του επίσης για αποσαφήνιση των ιστορικών γεγονότων και αποκατάσταση της αλήθειας, καθώς ο ίδιος είχε βιώσει αδιάλειπτα τα γεγονότα από το 1940-1945 και είχε συμμετάσχει ενεργά σ’ αυτά, τον ώθησαν στο να καταγράψει μέσα στο μοναδικό αυτό για το είδος του έργο, το «διάγραμμα» της καταπληκτικής ανάτασης του ελληνικού λαού, την Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης.
   Τι περιεχόμενο είχε η αντίσταση; Ποιοι ήταν οι στόχοι της;
   Ποιος ήταν ο χαρακτήρας της;
   Ποιες αιτίες γέννησαν την αντίσταση;
   Ποιες οι δυνάμεις που συμμετείχαν σ’ αυτή;
   Ποιο είναι το ιδεολογικό υπόβαθρο, η ιδεολογία της αντίστασης;
   Ποιες μορφές αγώνα χρησιμοποίησε;
  Ο Μανώλης Γλέζος μελετά εξονυχιστικά την εξάχρονη ιστορία του τόπου μας 1940-1945, εκφράζοντας εξαιρετική πρωτοτυπία σε απόψεις και θέσεις. Στην μελέ-τη του παρουσιάζονται και οι τρεις φάσεις της Αντίστασης:
   Το μεγάλο ΟΧΙ και η πάνδημη συμμετοχή του ελληνικού λαού στην απόκρουση των εισβολέων το 1940-1941.
   Η συμβολή του ελληνικού λαού στην Μάχη της Κρήτης, όταν το δικτατορικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου κατέρρεε.
    Η ανάληψη του αγώνα Εθνικής Αντίστασης από τον ελληνικό λαό, όταν το εθνι-κό κράτος είχε καταλυθεί από το κατοχικό κράτος.
    Στο βιβλίο του ο Μανώλης Γλέζος, στηριζόμενος στην εξαντλητική αναδίφηση των στοιχείων, καταδεικνύει τον πραγματικό πρωταγωνιστή, που ήταν ο ελληνικός λαός και αποκαθιστά την Αντίσταση ως αυτογενή και λαογέννητη. Οι 349 αντιστασι-ακές οργανώσεις, που για πρώτη φορά παρουσιάζονται συνολικά στο αναγνωστικό κοινό, αποτελούν ένα σημαντικό ιστορικό υλικό, χρήσιμο όχι μόνο στον φιλίστορα αναγνώστη, αλλά και τον ίδιο τον ιστορικό της περιόδου. Ο αναγνώστης που θα θελήσει να εγκύψει στο βιβλίο αυτό θα πρέπει να γνωρίζει ότι δεν έχει να κάνει με ένα συνηθισμένο βιβλίο ιστορίας, όπου εξιστορούνται γεγονότα και δίνονται, δίκην συνταγής, απαντήσεις στα ερωτήματα. Αντιθέτως, έχει να κάνει με μία έρευνα που θα τον θέσει σε εγρήγορση, κάνοντάς τον να αναλογιστεί πάνω στη σημασία της γνώσης και της κατανόησης του παρελθόντος.
   Όμως, ένα βιβλίο δεν είναι μόνο περιεχόμενο. Είναι – ταυτόχρονα – λόγος και μορφή. Στην περίπτωσή μας, η ιστορική παράμετρος δένει οργανικά με την λογοτεχνική. Ο Γλέζος δίνει στην μείζονα αυτή εργασία του τον καλύτερό του εαυτό και παραδίδει ένα έργο που αποδεικνύεται εξίσου σημαντικό ιστοριογρα-φικό εργαλείο, όσο και συναρπαστικό αφήγημα.
   Το έργο απλώνεται σε 1272 σελίδες και κυκλοφορεί σε δύο, συνεχόμενους, δεμένους τόμους, που πλαισιώνονται από πλήθος ντοκουμέντων και φωτογρα-φικού υλικού που καλύπτουν τις βασικότερες και ουσιαστικότερες πτυχές της περιόδου και των πρωταγωνιστών της.
    Από την 4η έκδοση, το βιβλίο εμπλουτίστηκε και με ένα ευρετήριο Τοπωνυμίων, που μαζί με το Ευρετήριο Ονομάτων ολοκληρώνει τις χρηστικές ανάγκες του δίτομου έργου.


ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ 1940-1945
Ο Μανώλης Γλέζος γράφει


   Είναι αδύνατο να αγνοείς την ιστορία. Γιατί η συστηματική συμμετοχή στη δημιουργία του πολιτικού γίγνεσθαι προϋποθέτει και επιβάλλει την κριτική ενατένιση της ιστορίας. Άλλωστε, η λαϊκή σοφία αποτύπωσε επιγραμματικά την απόλυτη σχέση παρελθόντος-παρόντος-μέλλοντος: «Τα παθήματα μαθήματα». Κανόνας απαράβατος για όποιον θέλει να έχει αγωνιστική ετοιμότητα. Κι όποιος παραβλέπει ή παραβιάζει αυτόν τον αναμφισβήτητο νόμο της ιστορικής εξέλιξης, θα σπάσει τα μούτρα του κυριολεκτικά και τραγικά, πάνω στην αιχμηρή πραγμα-τικότητα.
 
                                                      ***
 
   Τα έθνη όλα έχουν ιστορία. Κάθε λαός έχει και τη δική του ιστορία, βραχύχρονη ή μακρόχρονη. Όλοι οι λαοί έχουν ιστορία. Αντικειμενικά, κανένα έθνος δεν γεννιέται σήμερα. Υπάρχει από πολύ καιρό πριν. Η διαδρομή του στο χρόνο, η ιστορία του, αποτελεί το πιο σημαντικό συστατικό στοιχείο της ύπαρξής του. Έθνη χωρίς μνήμη δεν υπάρχουν. Έθνη χωρίς ιστορία είναι ανύπαρκτα. Αλλά η εθνική ιστορία, η συλλογική μνήμη ενός έθνους, παρά τις αλληλεπιδράσεις, είναι ξεχωριστή για κάθε εθνική ολότητα. Η μνήμη επίσης ενός έθνους πρέπει να είναι καταγεγραμμένη με την πιο πιστή αντιγραφή των γεγονότων κατ’ αρχήν που τη συγκροτούν και αρκούντως αναλυμένη, με όλες τις ερμηνείες που υπάρχουν, γιατί αποτελεί ανεκτίμητη εθνική κληρονομιά. Τα πιστοποιητικά ύπαρξης του έθνους. Τα στοιχεία της ταυτότητάς του.
 
                                                        ***
   Το νόημα της μελέτης της ιστορίας ενός έθνους από τα άτομα μέλη του, βρίσκεται στο γεγονός ότι μ’ αυτόν τον τρόπο ανατροφοδοτείται η εθνική μνήμη. Κρατιέται αναμμένη η πυρά της μνήμης που φωτίζει την ιστορία ενός έθνους, ως αστείρευτη πηγή πίστης για το παρόν και το μέλλον. Η αναπόληση των ιστορικών γεγονότων, δεν ικανοποιεί μόνο τον αναγνώστη, του παρέχει συνάμα και όλα εκείνα τα απαραίτητα εφόδια, που θα του επιτρέψουν να αντιμετωπίσει παρόμοιες δύστηνες καταστάσεις. Τον βοηθάει να συντηρεί, να ενισχύει την πίστη του. Τον βεβαιώνει ότι έχει την ικανότητα να αντιστέκεται και να μην υποκύπτει στην πίεση των ισχυρών. Η ιστορία, θέλουμε δεν θέλουμε, δημιουργεί την εθνική και την πανανθρώπινη συνείδηση, ένα σύνολο από στοιχεία της κοινωνίας, από ήθη, έθιμα, θεσμούς και αξίες. Όλα αυτά, οφείλουμε να τα προσφέρουμε στις νέες γενιές προς τροφοδοσία, προς ανίχνευση, προς έρευνα και προβληματισμό. Κι αν ακόμα αρνηθούν την προσφορά μας, συντελέσαμε στο να ανατροφοδοτήσουμε την εθνική μνήμη, με τα επιχειρήματα της άρνησής τους.
 
Για τον συγγραφέα
 
    Ο Μανώλης Γλέζος γεννήθηκε στ’ Απεράθου της Νάξου το 1922. Το 1940 πέτυχε στην ΑΣΟΕΕ. Μαθητής γυμνασίου ακόμη δημιούργησε αντιφασιστική ομάδα (1939) για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου και την αποτίναξη της δικτατορίας του Μεταξά, ενώ την περίοδο της ναζιστικής κατοχής ανέπτυξε έντονη και πολυποίκιλη απελευθερωτική δράση, μέσα από τις απελευθερωτικές οργανώσεις των νέων (ΟΚΝΕ, ΕΑΜ ΝΕΩΝ και ΕΠΟΝ) με αποτέλεσμα να υποστεί πολλές διώξεις και φυλακίσεις. Τη νύχτα της 30ής-31ης Μαΐου 1941, μαζί με τον Απόστολο Σάντα θα κατεβάσουν από την Ακρόπολη τη σβάστικα και θα καταδικαστούν ερήμην σε θάνατο.
   Ο Μανώλης Γλέζος έχει καταδικαστεί είκοσι οκτώ φορές για την πολιτική δρα-στηριότητά του, από τις οποίες, τρεις φορές σε θάνατο και παρέμεινε στη φυλακή κρατούμενος δέκα έξι χρόνια συνολικά. Η εκτέλεση των θανατικών ποινών δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, έπειτα από τις έντονες διαμαρτυρίες του ελληνικού λαού και της διεθνούς κοινής γνώμης.
   Μετά την απελευθέρωση δούλεψε στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης» έως το κλεί-σιμό της, ως συντάκτης, αρχισυντάκτης, υπεύθυνος έκδοσης και διευθυντής. Το 1951 αν και φυλακισμένος εξελέγη βουλευτής Αθηνών της ΕΔΑ. Το 1954 θα αναλάβει οργανωτικός γραμματέας της, το 1961 θα επανεκλεγεί βουλευτής Αθηνών, ενώ το 1974, μετά την αποφυλάκισή του, θα βοηθήσει στην ανασυ-γκρότηση της ΕΔΑ για να διατελέσει πρόεδρός της από το 1985 έως το 1989. Το 1956 θα οριστεί διευθυντής της εφημερίδας «Αυγή». Το 1981 εξελέγη πρώτος βουλευτής της Αθήνας, το 1984 εξελέγη ευρωβουλευτής και το 1985 εξελέγη βουλευτής Β΄ Πειραιά, συνεργαζόμενος και τις τρεις φορές με το ΠΑΣΟΚ.
   Η καταγραφή των παραπάνω αποτελεί μικρό, μόνο, μέρος της πολυκύμαντης δραστηριότητάς του. Αν κάτι χαρακτηρίζει τον Μανώλη Γλέζο, είναι η διαρκής και αδιάλειπτη παρουσία του σε όλους τους πατριωτικούς, δημοκρατικούς και κοινωνικούς αγώνες· είναι η έμπρακτη και μέχρι τέλους υπεράσπιση της πατρίδας από κάθε επιβουλή· είναι η αταλάντευτη υπεράσπιση του δικαιώματος του καθενός να σκέφτεται διαφορετικά· είναι η αμετακίνητα αντιεξουσιαστική και ελευθεριακή οπτική του, που τον οδηγεί στην υπεράσπιση κάθε καταπιεζόμενου, όπου γης, πότε στη Γένοβα, πότε στην Κύπρο και πότε στην Παλαιστίνη, την Σερβία ή το Ιράκ, ακόμα και τώρα που διανύει την όγδοη δεκαετία της ζωής του.
   Πληθωρικό και εξακτινόμενο σε ποικίλα πεδία είναι και το συγγραφικό του έργο. Πέρα από την αρθρογραφία του σε εφημερίδες και περιοδικά, από το 1944 μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί σε βιβλία τα έργα του: Η ιστορία του βιβλίου, Από τη Δικτατορία στη Δημοκρατία, Το φαινόμενο της αλλοτρίωσης στη γλώσσα, Βίγλα Μνήμης, Η συνείδηση της πετραίας γης, Ύδωρ, Αύρα, Νερό και Ο άνθρωπος και η φύση.
   Ο Μανώλης Γλέζος για την προσφορά του και τις υπηρεσίες του στην επιστήμη και στην πατρίδα έχει αναγορευτεί σε τρία πανεπιστήμια επίτιμος διδάκτορας, έχει ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης σε δέκα δήμους, επίτιμο μέλος και πρόεδρος σε πολλούς και διάφορους κοινωνικούς φορείς, ενώ έχει βραβευτεί με το Διεθνές Βραβείο Δημοσιογραφίας (1958), το χρυσό μετάλλιο Ζολιό Κιουρί του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης (1959), το χρυσό βραβείο Λένιν για την Ειρήνη (1963), τον Μεγαλόσταυρο του Φοίνικα από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας για τις πολλές υπηρεσίες που πρόσφερε στην Πατρίδα (1997) και το Αργυρό Μετάλλιο από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκδοτών Βιβλιοπωλών (2001). 

επιστροφή στην αρχή
σειράπροηγούμενοεπόμενο


Οι πιο πρόσφατοι τίτλοι της σειράς



Helen Sullivan
The Communal Mind and the Master Artifice



Μανώλης Γλέζος
Εθνική Αντίσταση
1940-1945




Φρανσουά Γκιζό
Η Ιστορία του Πολιτισμού στην Ευρώπη

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Α έως Κ έως ΠΡ έως Ω