Αρχείο

Προφίλ

Ιστορικό

Συνδέσεις

Συχνές Ερωτήσεις

Νέα - Εκδηλώσεις

Προσφορές

Βιβλία Τέχνης και Άλμπουμ

 

προώθηση στο τέλος

ΖΑΝ ΑΝΘΕΛΜ ΜΠΡΙΓΙΑ - ΣΑΒΑΡΕΝ
Η Γαστρονομία ως Καλή Τέχνη

Η Φυσιολογία της Γεύσης

Μετάφραση - Πρόλογος: Δάφνη Ανδρέου

Β΄ Έκδοση
Έτος Α΄ Έκδοσης: 2008
Σελ. 376 (δεμένο), €19,00
ISBN 978-960-303-163-5

   Την 1η Απριλίου του 1755, σε μια μικρή πόλη, το Μπελέ, στην κοιλάδα του Ροδανού στους πρόποδες των Άλπεων, γεννήθηκε ο μεγαλύτερος γαστρονόμος που γνώρισε ποτέ ο κόσμος: ο Ζαν Ανθέλμ Μπριγιά-Σαβαρέν...
   Για κάποιους μπορεί να είναι γνωστός, από το διάσημο ομώνυμο γλυκό, το γνωστό μας «μπαμπά», για άλλους από την περίφημη ρήση του «Πες μου τι τρως, και θα σου πω ποιος είσαι» και για μερικούς - περισσότερο ενημερωμένους - από το μοναδικό για το είδος του βιβλίο Η φυσιολογία της γεύσης ή Στοχασμοί πάνω στην Γαστρονομία. Ένα έργο, που από την πρώτη ημερομηνία έκδοσής του - τον Δεκέμβριο του 1825, μόλις δύο μήνες πριν το θάνατο του Σαβαρέν - μέχρι σήμερα, αποτελεί την φιλοσοφική «βίβλο» των απανταχού γκουρμάντ.
   Οι Εκδόσεις «Στοχαστής» παρουσιάζουν για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό το βιβλίο του Σαβαρέν σε μετάφραση και σχόλια Δάφνης Ανδρέου. Σε μια εποχή, που η γαστρονομία έχει βρει την αποδοχή, την παραδοχή και την υποδοχή που της αξίζει απ’ όλο και περισσότερους εραστές-θαυμαστές της καλής αυτής τέχνης, το έργο του διάσημου Γάλλου επιστήμονα και φιλοσόφου είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Γιατί το αριστούργημά του όχι μόνο αποτελεί την βάση για την πλήρη κατανόηση της μίας εκ των πέντε αισθήσεων, αλλά και πηγή έμπνευσης για όλους όσους πιστεύουν ακράδαντα πως «Η ανακάλυψη ενός καινούργιου πιάτου προσφέρει περισσότερα στην ευτυχία της ανθρώπινης φυλής παρά η ανακάλυψη ενός άστρου...»
   Χωρισμένο σε τριάντα κεφάλαια - στοχασμούς και σε ένα μικρό κομμάτι με διάφορα ανέκδοτα κείμενα - από συνταγές δια χειρός Σαβαρέν μέχρι υψηλή ποίηση για... καλοφαγάδες - το παρόν βιβλίο θα αποκαλύψει στα μάτια του αναγνώστη τις θεμελιώδεις αλήθειες της επιστήμης της γαστρονομίας. Όλα θίγονται στη Φυσιολογία του Σαβαρέν: από τον ορισμό της γεύσης και της γαστρονομίας, την φιλοσοφική ιστορία της μαγειρικής και την γαστρονομική μυθολογία, μέχρι θεωρίες περί παχυσαρκίας, αδυνατίσματος, αγάπης στην καλοπέραση και νηστείας!
   Ο ίδιος, σχεδόν δύο αιώνες πίσω, θα ταυτίσει τη μοίρα των ανθρώπων με τον τρόπο που τρέφονται – κάτι που σήμερα το θεωρούμε περισσότερο από αυτονόητο - ενώ στον πρόλογό του θα εξομολογηθεί πως για την συγγραφή του βιβλίου του, όντας για χρόνια παρατηρητής πολυτελών συμποσίων, ένιωσε την ανάγκη να καταγράψει την εμπειρία του, και να την παραδόσει σε όλους εμάς που τρώμε για να ζούμε αλλά και ζούμε για να τρώμε: «Ενώ μελετούσα τις απολαύσεις του τραπεζιού από κάθε άποψη, σύντομα διαπίστωσα ότι μπορούσε να προκύψει κάτι καλύτερο από ένα απλό βιβλίο μαγειρικής, και ότι υπήρχαν πολλά να ειπωθούν για τις λειτουργίες οι οποίες δεν είναι μόνο ζωτικές και σταθερές, αλλά ασκούν και πολύ άμεση επιρροή στην υγεία, την ευτυχία μας, ακόμα και στην επιτυχία μας στη ζωή...»
   Και όλα αυτά, από την πένα ενός ελιτίστα, καλοζωιστή γάλλου γκουρμάντ που με πολύ χιούμορ, υψηλή παιδεία και γνώση του αντικειμένου του τοποθετεί την απόλαυση ενός καλού φαγητού εκεί που τις αξίζει: ίσως στην πιο σημαντική ζωτική, αλλά και πνευματική λειτουργία του ανθρώπου.

Αποσπάσματα από το βιβλίο

   «Η γαστρονομία κυβερνάει κάθε στιγμή της ζωής μας. Γιατί το πρώτο κλάμα του νεογέννητου είναι ένα κάλεσμα για το στήθος της παραμάνας και γιατί ο ετοιμοθάνατος καταπίνει ακόμη και με κάποια απόλαυση το τελευταίο ρόφημα, που, αλίμονο! δεν θα χωνέψει ποτέ...»

   «Η “Γαστριμαργία” ή η αγάπη στην καλοπέραση είναι μια παθιασμένη λογική και συνήθης προτίμηση για οτιδήποτε θέλγει την αίσθηση της γεύσης. Είναι αντίθετη στην υπερβολή. Ως εκ τούτου οιοσδήποτε τρώει βαριά ή μεθάει, κινδυνεύει να σβηστεί από τον κατάλογο των πιστών της. Η γαστριμαργία, επίσης, περικλείει μια αγάπη για λιχουδιές ή μπουκίτσες η οποία είναι απλώς μια ανάλογη προτίμηση, που περιορίζεται σε ελαφρά ορεκτικά μικρά πιάτα, σε γλυκίσματα και τα τοιαύτα. Είναι ένας μετριασμός που επιτρέπεται για χάρη των γυναικών ή των ανθρώπων με θηλυκά γούστα. Από κάθε άποψη, η αγάπη για την καλοπέραση αξίζει επαίνων και ενθαρρύνσεων. Από φυσική άποψη, είναι το αποτέλεσμα και η απόδειξη του ότι τα πεπτικά όργανα είναι υγιή και τέλεια. Από ηθική άποψη, δείχνει απεριόριστη υποταγή στις επιταγές της Φύσεως, η οποία επιβάλλοντας στον άνθρωπο να τρώει ώστε να ζει, του δίνει όρεξη για να τον προσελκύει, γεύση για να τον ενθαρρύνει και απόλαυση για να τον ανταμείβει...»
 



  Δεν είναι λίγα, πέρα από εκείνα με παραδοσιακές συνταγές, τα βιβλία που τοποθετούν τη γαστρονομία στο επίπεδο των τεχνών, ενίοτε και της επιστήμης! Όσοι μάλιστα θα στοιχημάτιζαν ότι αυτή η υπόθεση αποτελεί μια παραξενιά από τις πολλές της εποχής μας θα έχαναν. Η ιστορία του φαγητού προφανώς είναι παλιά όσο και ο άνθρωπος, άρα η γαστρονομία δεν είναι δυνατόν να διαφύγει της προσοχής της αναλυτικής σκέψης. Μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση στη «φυσιολογία της γεύσης» έχουμε από τον Ζ. Α. Μπριγιά-Σαβαρέν. Το περίφημο βιβλίο του εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1825, δυο μόλις μήνες πριν τον θάνατο του. Ενδελεχής παρατηρητής πλούσιων συμποσίων, ο συγγραφέας ταυτίζει την απόλαυση του φαγητού με την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη, στέκοντας από κείνη τη θεωρητική άποψη που υπογραμμίζει την υλική διάσταση της ζωής μας. Ξεκινώντας από τον ορισμό της γεύσης δεν διστάζει καθόλου να προσδώσει μια φιλοσοφική διάσταση στην μαγειρική, αλλά και να μιλήσει με τρόπο διαχρονικό για τη σημασία του πώς τρεφόμαστε, πράγμα που παίζει σημαίνοντα ρόλο τόσο στη διαμόρφωση μιας εξωτερικής εικόνας, συνδεδεμένης άρρηκτα με την κοινωνική μας διάσταση, όσο και στη διαμόρφωση του εσωτερικού μας κόσμου, δηλαδή του χαρακτήρα, και να καταλήξει με πειστικό τρόπο στο γνωστό «πες μου τι τρως και θα σου πω ποιος είσαι». Ο Μπριγιά-Σαβαρέν μέσα από τα τριάντα κεφάλαια, τους στοχασμούς αλλά και τις συνταγές του πετυχαίνει αβίαστα να μας πείσει ότι η απόλαυση ενός καλού φαγητού αποτελεί την πιο σημαντική ζωτική λειτουργία του ανθρώπου.

«Βιβλιοπόντικας», τεύχ. 10

 

Δημοσίευση του Νίκου Γ. Ξυδάκη στον Γαστρονόμο, τεύχ.32, Δεκέμβριος 2008

επιστροφή στην αρχή
σειρά προηγούμενοεπόμενο


Οι πιο πρόσφατοι τίτλοι της σειράς



Ζ.Α. Μπριγιά-Σαβαρέν
Η Γαστρονομία ως Καλή Τέχνη



Γκρανβίλ
Σκηνές από τον Ιδιωτικό και Δημόσιο Βίο των Ζώων



Φέλιξ Μέντελσον
Ο Κόσμος της Όπερας

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Α έως Κ έως ΠΡ έως Ω